BATINİYYE:
Mecûsîlikteki ve çeşitli
batıl dinlerdeki inanışları İslam dînindenmiş gibi göstermeye çalışan İranlı
Meymûn bin Deysan el-Kaddah tarafından kurulan bozuk yol.
Batıniyye; "Kur'an-ı
kerîmin zahirî, açık ve anlaşılır manası olduğu gibi, batınî, gizli manası da
vardır. Batınî manası lazımdır. Zahirî, görünen manası lazım değildir."
derler. Bu fırka, Seb'iyye, Hurremiyye, Muhammire, Ta'limiyye, Karamita,
Babekiyye, Haşhaşiyye, İsmailiyye isimleriyle de anılır. (Şehristanî, Ebû
Zühre)
Batıniyye fırkasında
olanlar; Kur'an-ı kerîmin zahir manasını bırakıp batın dedikleri kendi
uydurdukları şeylere inandılar. Halbuki Nebiimiz sallallahü aleyhi ve sellem,
Kur'an-ı kerîmin zahir, açık manasını bildirdi. Zahir manayı bırakıp gizli mana
uydurmak küfr olur. (Şehristanî)
Kur'an-ı kerîmin
ayetlerine, kelimelerin açık, meşhûr manaları verilir. Bu manaları değiştirerek
batınîlere uyanlar, kafir olur. (İmam-ı Birgivî, Nesefî)